به گزارش پایگاه خبری آوای شرجی نیوز، امید خلاده، مدیرعامل انجمن نابینایان هرمزگان، حمید پورحسن، رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه ستاره توانبخشی هرمزگان و محمد جاویدان، رئیس هیئت ورزش‌های نابینایان و کم‌بینایان استان، در نشست با اصحاب رسانه به مناسبت روز جهانی عصای سفید، به تشریح ظرفیت‌ها، دستاوردها و چالش‌های جامعه نابینایان و کم‌بینایان پرداختند.
محور اصلی این نشست، گذار از رویکردهای مقطعی و ترحم‌محور به سمت توانمندسازی پایدار، استقلال فردی، اشتغال تخصصی و تحقق حقوق شهروندی افراد دارای آسیب بینایی بود.
آموزش خانواده؛ نقطه آغاز استقلال کودکان نابینا
امید خلاده، مدیرعامل انجمن نابینایان هرمزگان، با تأکید بر ضرورت توانمندسازی خانواده‌محور گفت: در مرکز توانبخشی آموزشی کودکان زیر ۱۴ سال، آموزش‌ها صرفاً به کودکان محدود نمی‌شود، بلکه والدین نیز برای ایفای نقش مؤثر در فرآیند رشد، استقلال و جهت‌یابی فرزندان خود آموزش می‌بینند.
وی در نشست شامگاه یکشنبه ۱۹ مهر، با گرامیداشت روز جهانی عصای سفید اظهار کرد: این مناسبت فرصتی برای بازخوانی حقوق و مطالبات جامعه نابینایان است و امیدواریم با رفع موانع و چالش‌های ساختاری، شرایطی فراهم شود که افراد دارای آسیب بینایی بتوانند با آرامش و استقلال بیشتری در جامعه حضور داشته باشند.
خلاده با اشاره به ظرفیت پذیرش ۵۰ نفر در مرکز تخصصی کودکان زیر ۱۴ سال افزود: این مرکز از سنین خردسالی، حتی دو تا سه‌سالگی، به کودکان دارای آسیب بینایی خدمات تخصصی ارائه می‌دهد.
به گفته وی، در این الگوی آموزشی، کودک و پدر یا مادر او به‌صورت هم‌زمان آموزش می‌بینند تا محیط خانواده نیز در کنار مرکز توانبخشی، زمینه رشد و استقلال کودک را فراهم کند.
مدیرعامل انجمن نابینایان هرمزگان خاطرنشان کرد: توانبخشی پایه، جهت‌یابی و تحرک، مهارت‌های زندگی و آمادگی اجتماعی از جمله سرفصل‌های آموزشی این مرکز است که با هدف تقویت توانایی‌های فردی و اجتماعی کودکان ارائه می‌شود.
وی همچنین با اشاره به نقش الگوهای موفق در افزایش اعتمادبه‌نفس خانواده‌ها گفت: سه بانوی کم‌بینا و متخصص در حال حاضر به‌عنوان مربی در این مرکز فعالیت می‌کنند؛ موضوعی که می‌تواند باور خانواده‌ها و کودکان را نسبت به امکان دستیابی به استقلال تقویت کند.
شناسایی ۵۲۰۰ نابینا و کم‌بینا در هرمزگان
حمید پورحسن، رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه ستاره توانبخشی هرمزگان، با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه جامعه و کارفرمایان به توانمندی‌های افراد دارای آسیب بینایی، اعلام کرد: در حال حاضر پنج‌هزار و ۲۰۰ فرد نابینا و کم‌بینا در استان هرمزگان شناسایی شده‌اند که سه‌هزار و ۵۰۱ نفر آنان مرد و یک‌هزار و ۶۹۹ نفر زن هستند.
وی با بیان اینکه روز جهانی عصای سفید نباید صرفاً به یک مناسبت تشریفاتی محدود شود، اظهار کرد: این روز فرصتی برای تبیین جایگاه اجتماعی افراد دارای آسیب بینایی، ارتقای آگاهی عمومی و مطالبه اجرای کامل قوانین حمایتی است.
پورحسن با اشاره به ضرورت اجرای قانون جامع حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت افزود: سهمیه قانونی استخدام افراد دارای معلولیت باید به‌درستی اجرا شود و دستگاه‌های دولتی و بخش‌های مشمول قانون، زمینه حضور این افراد را در محیط‌های کاری فراهم کنند.
وی با اشاره به تغییر تدریجی نگرش برخی شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی تصریح کرد: کلیشه‌های شغلی درباره نابینایان و کم‌بینایان باید کنار گذاشته شود؛ چراکه این افراد می‌توانند در حوزه‌های تخصصی و حرفه‌ای متنوع فعالیت کنند.
پایان کلیشه‌های شغلی؛ از فناوری اطلاعات تا هنر و صنایع دستی
رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه ستاره توانبخشی هرمزگان با اشاره به ظرفیت‌های حرفه‌ای جامعه نابینایان گفت: برخلاف تصورهای گذشته که مشاغل محدودی مانند اپراتوری تلفن را برای افراد نابینا مناسب می‌دانستند، امروز روشندلان استان در حوزه‌هایی همچون فناوری اطلاعات، ماساژدرمانی، صنایع دستی، ساخت زیورآلات، موسیقی و هنرهای نمایشی فعالیت می‌کنند.
به گفته پورحسن، توسعه آموزش‌های تخصصی و فراهم کردن فرصت‌های شغلی متناسب با توانایی‌های افراد دارای آسیب بینایی، از مهم‌ترین راهکارهای افزایش استقلال اقتصادی و حضور مؤثرتر آنان در جامعه است.
وی همچنین از برنامه‌ریزی برای افتتاح دومین مرکز تخصصی مهارت‌آموزی ویژه افراد نابینا و کم‌بینای بالای ۱۴ سال هم‌زمان با ۱۲ آذر، روز جهانی افراد دارای معلولیت، خبر داد.
پورحسن هدف از راه‌اندازی این مرکز را ارتقای اعتمادبه‌نفس، تقویت استقلال فردی و آماده‌سازی افراد برای ورود به بازار کار عنوان کرد و افزود: آموزش ماساژدرمانی، هنرهای دیجیتال، کاربرد هوش مصنوعی، ساخت پادکست، گویندگی، فن بیان و ساخت زیورآلات از جمله محورهای پیش‌بینی‌شده برای این مجموعه است.
وی تأکید کرد: آموزش‌ها باید به مهارت‌های قابل استفاده در بازار کار منتهی شوند تا مسیر دستیابی به اشتغال پایدار برای افراد دارای آسیب بینایی هموارتر شود.
از جشنواره تئاتر معلولان تا راه‌اندازی فرهنگسرای تخصصی
پورحسن با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی و هنری جامعه افراد دارای معلولیت در هرمزگان اظهار کرد: آغاز نخستین جشنواره‌های تئاتر معلولان کشور در سال ۱۳۸۶ از هرمزگان، از رویدادهای مهم این حوزه بوده است.
وی افزود: گروه‌های هنری استان نیز طی دو سال پیاپی به‌عنوان نماینده جنوب کشور به جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر راه یافته و موفق به کسب رتبه شده‌اند.
رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه ستاره توانبخشی هرمزگان همچنین از کلنگ‌زنی فرهنگسرای تخصصی افراد دارای معلولیت در شهریورماه امسال خبر داد و گفت: این پروژه با حمایت استاندار هرمزگان، همراهی شهرداری و پیگیری مسئولان سازمان بهزیستی در دستور کار قرار گرفته است.
به گفته وی، بهره‌برداری از این مجموعه می‌تواند فضای مناسبی برای فعالیت‌های فرهنگی، هنری و اجتماعی افراد دارای معلولیت فراهم کند.
اشتغال پایدار به‌جای کمک‌های مقطعی
رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه ستاره توانبخشی هرمزگان با انتقاد از نگاه ترحم‌آمیز به افراد دارای آسیب بینایی تأکید کرد: جامعه روشندلان به دنبال توانمندسازی، فرصت برابر و ایجاد مدل‌های اقتصادی مولد است، نه وابستگی به کمک‌های مقطعی.
وی با اشاره به راه‌اندازی مجموعه غذایی و رستوران اختصاصی وابسته به مؤسسه گفت: عواید این مجموعه مستقیماً برای آموزش، توانبخشی و ارتقای معیشت جامعه هدف هزینه می‌شود.
پورحسن از صنایع بزرگ و بنگاه‌های اقتصادی استان خواست به‌جای حمایت‌های کوتاه‌مدت، در ایجاد فرصت‌های واقعی اشتغال و توسعه کسب‌وکارهای پایدار مشارکت کنند.
وی خاطرنشان کرد: استفاده شرکت‌ها و شهروندان از خدمات مجموعه‌های اقتصادی وابسته به مؤسسه، می‌تواند به ایجاد اشتغال مستقیم، درآمد مستمر و افزایش استقلال اقتصادی افراد دارای آسیب بینایی کمک کند.
مناسب‌سازی شهری فراتر از ساخت رمپ است
محمد جاویدان، رئیس هیئت ورزش‌های نابینایان و کم‌بینایان هرمزگان، نیز اجرای کامل قانون جامع حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت را راهکار اصلی کاهش مشکلات اجتماعی و معیشتی این جامعه دانست.
وی با انتقاد از محدود شدن برخی اقدامات مناسب‌سازی به ایجاد رمپ اظهار کرد: مناسب‌سازی محیط شهری باید متناسب با نیازهای گروه‌های مختلف دارای معلولیت انجام شود.
جاویدان افزود: نصب و نگهداری خطوط راهنمای ویژه نابینایان، تجهیز چراغ‌های راهنمایی به سامانه‌های صوتی و فراهم کردن دسترسی ایمن به معابر، از ضرورت‌های حضور مستقل افراد دارای آسیب بینایی در محیط شهری است.
وی همچنین بر اهمیت ارتقای کیفیت آموزش تأکید کرد و گفت: صدور مدرک تحصیلی بدون کسب مهارت کافی در خواندن و نوشتن، نمی‌تواند معیار مناسبی برای ارزیابی واقعی سواد و توانمندی آموزشی دانش‌آموزان دارای آسیب بینایی باشد.
مطالبه اجرای قانون؛ از شهریه دانشگاه تا حمایت معیشتی
رئیس هیئت ورزش‌های نابینایان و کم‌بینایان هرمزگان با اشاره به مشکلات دانشجویان دارای معلولیت، بر ضرورت اجرای تعهدات قانونی مرتبط با حمایت از تحصیل آنان تأکید کرد.
وی همچنین به مشکلات اشتغال اشاره کرد و گفت: برخی افراد دارای معلولیت با وجود قبولی در آزمون‌های استخدامی، در مراحل بعدی جذب با موانع مواجه می‌شوند؛ ازاین‌رو، ضروری است فرآیندهای استخدامی بر اساس توانایی‌های واقعی داوطلبان و الزامات قانونی اجرا شود.
جاویدان با اشاره به ماده ۲۷ قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، پرداخت کمک‌هزینه معیشتی متناسب با حداقل دستمزد به افراد دارای معلولیت شدید و بسیار شدیدِ فاقد شغل و درآمد را از مطالبات مهم این جامعه عنوان کرد و خواستار پیگیری اجرای مؤثر این حکم قانونی شد.
وی افزود: رسانه‌ها می‌توانند با اطلاع‌رسانی مستمر و پیگیری مطالبات قانونی، در افزایش آگاهی عمومی و پاسخ‌گو کردن دستگاه‌های مسئول نقش مؤثری داشته باشند.
ورزش نابینایان؛ استعدادهایی در انتظار حمایت
جاویدان در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت ورزشکاران نابینا و کم‌بینا در رشته‌های مختلف اشاره کرد و گفت: ورزشکاران این جامعه در رشته‌هایی از جمله گلبال، شطرنج، دوومیدانی، جودو، شنا، پاورلیفتینگ، بولینگ، مچ‌اندازی و فوتبال پنج‌نفره فعالیت دارند.
وی با اشاره به حضور برخی ورزشکاران استان در مراحل پایانی اردوهای تیم ملی، حمایت از استعدادهای ورزشی و توسعه زیرساخت‌های اختصاصی را ضروری دانست.
رئیس هیئت ورزش‌های نابینایان و کم‌بینایان هرمزگان همچنین درباره پروژه سالن ورزشی اختصاصی نابینایان در شهرک سجادیه بندرعباس گفت: فاز نخست این پروژه شامل ساختمان جانبی، رختکن و دفاتر اداری با زیربنای ۱۴۰ مترمربع، در برنامه بهره‌برداری قرار دارد و تکمیل سوله اصلی به تأمین اعتبار نیازمند است.
روز عصای سفید؛ فرصتی برای عبور از موانع ساختاری
بر اساس توضیحات مطرح‌شده در این نشست، برنامه‌های امسال روز جهانی عصای سفید با توجه به شرایط موجود، بیشتر بر دیدارهای چهره‌به‌چهره، سرکشی از افراد موفق و کمتر دیده‌شده، اهدای تجهیزات توانبخشی به نیازمندان و عیادت از سالمندان نابینا متمرکز شده است.
مجموع مطالبات مطرح‌شده نشان می‌دهد که توسعه خدمات توانبخشی، آموزش خانواده‌ها، مهارت‌آموزی متناسب با بازار کار، مناسب‌سازی محیط شهری، اجرای قوانین حمایتی و ایجاد فرصت‌های برابر شغلی، اجزای به‌هم‌پیوسته مسیر توانمندسازی جامعه نابینایان و کم‌بینایان هرمزگان هستند.
استقلال افراد دارای آسیب بینایی زمانی محقق می‌شود که آموزش و توانبخشی با فرصت واقعی اشتغال، دسترسی ایمن به محیط شهری، حمایت قانونی و پذیرش اجتماعی همراه شود؛ مسیری که تحقق آن به همکاری مستمر دستگاه‌های اجرایی، صنایع، نهادهای حمایتی و رسانه‌ها نیاز دارد.
